11 czerwca 2025 r. przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej odbyła się rozprawa dotycząca kredytów hipotecznych w złotówkach, których oprocentowanie oparte było na wskaźniku WIBOR (sprawa C-471/24). Wyrok może zaważyć na losach setek tysięcy kredytobiorców złotowych.
O co chodzi w sprawie przed TSUE?
Sprawa C-471/24 dotyczy pytań prejudycjalnych skierowanych przez polski Sąd Okręgowy, które mają rozstrzygnąć, czy klauzule umowne odwołujące się do WIBOR-u mogą być uznane za nieuczciwe na gruncie przepisów Dyrektywy 93/13/EWG chroniącej konsumentów.
- Sprawa dotyczy legalności stosowania wskaźnika WIBOR w umowach kredytów hipotecznych ze zmiennym oprocentowaniem zawieranych w złotych.
- Kredytobiorca zakwestionował zgodność z prawem unijnym klauzuli odwołującej się do WIBOR-u.
- Kluczowe pytanie: czy klauzule takie mogą być badane pod kątem nieuczciwości w świetle unijnej dyrektywy.
Czekamy na opinię Rzecznika Generalnego TSUE
Rozprawa trwała trzy godziny. Rzecznik Generalny TSUE wydał opinię 11 września 2025 r., a ostateczne orzeczenie najpewniej zapadnie w pierwszej połowie 2026 r.
Wyrok korzystny dla kredytobiorców może oznaczać:
- możliwość podważania ważności umów kredytowych opartych na WIBOR-ze,
- żądanie unieważnienia umów,
- dochodzenie zwrotu nadpłaconych kwot,
- masowe składanie pozwów.
Wyrok korzystny dla banków może oznaczać:
- potwierdzenie, że stosowanie WIBOR-u jest zgodne z prawem unijnym,
- ograniczenie możliwości zakwestionowania umów.
Dlaczego to może być przełomowa rozprawa?
Wskaźnik WIBOR przez wiele lat decydował o wysokości rat kredytów. W Polsce kredyty są wyjątkowo drogie ze względu na konstrukcję zmiennego oprocentowania. Kredytobiorcy często nie byli informowani w sposób przejrzysty o zasadach działania wskaźnika i wpływie zmiennego oprocentowania na ich zobowiązania.
Stanowiska obu stron
Obrońcy sektora bankowego: WIBOR zgodny z prawem
Pełnomocnicy banku PKO BP argumentowali, że wskaźnik WIBOR funkcjonuje zgodnie z obowiązującym prawem — zarówno krajową ustawą o kredycie hipotecznym, jak i unijnym rozporządzeniem BMR. Podkreślono, że klauzule umowne odwołujące się do WIBOR-u nie powinny podlegać ocenie pod kątem nieuczciwości, ponieważ opierają się na przepisach prawa powszechnie obowiązującego.
Prawnicy kredytobiorcy: to będzie przełom
Pełnomocnicy kredytobiorcy oczekują, że TSUE wyda wyrok korzystny dla kredytobiorców złotowych, podobny do wyroku w sprawie kredytów frankowych z 2019 roku. Według nich nie chodzi o sam wskaźnik WIBOR, tylko o naruszenie praw konsumentów przez niewystarczającą informację o zasadach jego działania.
Możliwe konsekwencje wyroku TSUE
Jeśli Trybunał uzna, że klauzule odwołujące się do WIBOR-u są nieuczciwe, skutki mogą być przełomowe dla setek tysięcy kredytobiorców:
- uznanie umów kredytowych za nieważne,
- zwrot nadpłaconych rat,
- ochrona sądowa na wzór spraw frankowych,
- masowe pozwy przeciwko bankom.
Wpływ na sądy krajowe
Wiele polskich sądów postanowiło wstrzymać toczące się postępowania dotyczące WIBOR-u w oczekiwaniu na decyzję Trybunału. Część z nich wykazuje dużą ostrożność przy rozstrzyganiu spraw związanych z kredytami WIBOR-owymi, uznając, że wyrok TSUE może mieć decydujące znaczenie dla oceny legalności zapisów umownych.